Relacje, role i zasady współpracy w firmie rodzinnej oraz profesjonalizacja zarządzania.
Czy pracownik powinien zostać wspólnikiem spółki? Czy skorzystać z programu ESOP? Czy przyznać zaufanym pracownikom udziały fantomowe? A może jeszcze inne opcje lub programy motywacyjne warto rozważyć? To tylko kilka przykładowych pytań, które stawiają przedsiębiorcy myśląc o tym jak zmotywować swoich pracowników i kadrę menadżerską.
Wprowadzenie do spółki menedżera zawsze wiąże się z ryzykiem powstania w przyszłości sporu między wspólnikami. Ryzyko to można zmniejszyć, pamiętając o kilku istotnych kwestiach.
Jedną z ważniejszych kwestii, którą powinni rozważyć wspólnicy decydujący się na wprowadzenie do spółki zewnętrznego menedżera, jest określenie zakresu kontroli wspólników nad menedżerem oraz sprecyzowanie trybu jego odwołania. Zasady dotyczące kontroli menedżera powinny zostać określone zarówno w przypadku spółek kapitałowych, jak i osobowych.
Niezależnie od typu założonej spółki oraz układu kapitałowego wśród wspólników, często pojawia się sytuacja, w której poszczególni udziałowcy w różnym stopniu angażują się w bieżącą działalność spółki. Jest ona typowa tam, gdzie część wspólników (rodzina) ma odgrywać rolę pasywną, a osoby zarządzające – kierować działalnością operacyjną spółki.
W spółkach, w których udziały mają zarówno członkowie rodziny, jak i menedżer, mogą pojawić się spory co do kwestii nie tyle sposobu podziału zysku, ile terminu jego wypłaty.
Argumentami za wprowadzeniem menedżera do spółki są z reguły jego wiedza, umiejętności i doświadczenie, a niekoniecznie pozyskanie przez spółkę środków finansowych. Warto więc się zastanowić, co mogłoby być wkładem takiej osoby do wspólnego przedsięwzięcia i jaki typ spółki pozwala na wdrożenie stosownego do tego wkładu scenariusza.
Udziały fantomowe to udziały wirtualne, co oznacza, że menedżer przez fakt ich posiadania nie staje się formalnie współwłaścicielem firmy. Istnieje jednak możliwość przypisania im określonych praw i obowiązków, które sprawią, że w określonych sytuacjach menedżer będzie traktowany na równi ze wspólnikami.
Umowa spółki jest podstawowym dokumentem regulującym zasady współpracy wspólników. Często strategiczne dla spółki decyzje wiążą się z koniecznością zmiany umowy spółki. Może się zdarzyć, że jeden ze wspólników zablokuje wprowadzenie modyfikacji do dotychczasowych zasad współpracy poprzez stopowanie możliwości zmiany umowy spółki. W związku z tym warto się upewnić, kto ma prawo zmienić taką umowę, zwłaszcza w sytuacji, gdy do spółki przyjmowany jest menedżer spoza rodziny.
Ustalając z wybranym menedżerem warunki, na jakich powiększy grono wspólników, należy zwrócić uwagę na pięć podstawowych kwestii. Ich odpowiednie przemyślenie i uregulowanie pozwoli sprawnie realizować założone cele biznesowe oraz uniknąć ewentualnych nieporozumień.
