Zmiany w fundacjach rodzinnych od 2027 r. – co przewiduje projekt?

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, 13 sierpnia br. na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt (UD447) zmian ustawy o PIT oraz ustawy o CIT dotyczący opodatkowania fundacji rodzinnych.

Projekt zasadniczo odpowiada wcześniej opublikowanym założeniom. Jego przyjęcie oznaczałoby ograniczenie części obecnych preferencji podatkowych związanych z funkcjonowaniem fundacji rodzinnych.

Do najistotniejszych proponowanych zmian należą:

1. Podwyższenie z 15% do 19% stawki podatku od świadczeń na rzecz beneficjentów, mienia przekazywanego w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej oraz tzw. ukrytych zysków.
2. Wprowadzenie tzw. lock-up, tj. wyłączenie ze zwolnienia podatkowego zbycia mienia przed upływem 36 miesięcy, liczonych od końca roku, w którym mienie zostało wniesione do fundacji, przekazane jej nieodpłatnie albo nabyte od podmiotu powiązanego.
3. Wyłączenie ze zwolnienia przychodów z najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze dotyczących nieruchomości mieszkalnych, z wyjątkiem sytuacji, w których fundacja rodzinna wynajmuje je bezpośrednio i wyłącznie na cele mieszkaniowe.
4. Wyłączenie ze zwolnienia najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, nieruchomości przeznaczonych do całodobowego zakwaterowania.
5. Wyłączenie ze zwolnienia przychodów z udziału w spółkach i innych podmiotach transparentnych podatkowo.

Projekt przewiduje jednocześnie również korzystne zmiany w PIT dotyczące członków rodziny fundatora. Planowane jest objęcie zwolnieniem z PIT świadczeń wypłacanych na rzecz zstępnych rodzeństwa fundatora, tj. m.in. jego bratanków, bratanic, siostrzeńców i siostrzenic. Zmiana ta może mieć znaczenie w szczególności dla struktur rodzinnych, w których fundacja rodzinna jest tworzona lub ma służyć szerszemu gronu członków rodziny.

Zgodnie z projektem nowe przepisy miałyby co do zasady wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

Szczególną uwagę należy zwrócić na przepisy przejściowe. Ich znaczenie może być istotne dla fundacji rodzinnych już istniejących oraz dla osób planujących ich utworzenie lub dokapitalizowanie.

W szczególności:

1. 36-miesięczny okres lock-up ma dotyczyć mienia wniesionego, przekazanego lub nabytego po 31 grudnia 2026 r. Oznacza to, że w przypadku mienia wniesionego do fundacji rodzinnej przed końcem 2026 r. projektowane ograniczenie nie będzie miało zastosowania.
2. W związku z planowanym podwyższeniem stawki podatku z 15% do 19% warto przeanalizować planowane na najbliższy czas wypłaty świadczeń na rzecz beneficjentów oraz inne operacje, które mogą zostać objęte podwyższoną stawką. W określonych przypadkach wcześniejsze dokonanie wypłaty może pozwolić na zastosowanie obecnych zasad opodatkowania.
3. Do końca 2027 r. przewidziano możliwość dokonania bez opodatkowania PIT, CIT, podatkiem od spadków i darowizn zwrotu fundatorowi określonych nieruchomości wniesionych do fundacji rodzinnej przed 2027 r.
4. Fundacje rodzinne, których rok podatkowy rozpoczął się przed 2027 r. i skończy się po 31 grudnia 2026 r., będą stosować dotychczasowe przepisy do końca tego roku podatkowego.

W praktyce oznacza to, że 2026 r. może być istotnym okresem z punktu widzenia planowania struktury majątkowej fundacji rodzinnych. W szczególności warto przeanalizować, czy przed końcem roku zasadne jest wniesienie do fundacji określonych składników majątku, dokonanie planowanych świadczeń na rzecz beneficjentów lub przeprowadzenie innych czynności związanych z planowaniem sukcesyjnym.

Będziemy monitorować dalszy przebieg prac legislacyjnych i informować Państwa o ewentualnych zmianach oraz o tym, czy ostateczny kształt regulacji będzie wymagał podjęcia dodatkowych działań.

W poniższym materiale pokazujemy szerszy kontekst funkcjonowania fundacji rodzinnej – kiedy warto ją rozważyć, jakie cele sukcesyjne może realizować oraz dlaczego przy planowaniu jej utworzenia nie warto patrzeć wyłącznie przez pryzmat podatków.

Tomasz Rutkowski

Specjalizuje się w sporach korporacyjnych, w tym negocjacjach, postępowaniach sądowych oraz rozliczeniach z ustępującymi wspólnikami. Doradza również przy sprzedaży przedsiębiorstw, procesach due diligence, tworzeniu nowych podmiotów oraz reorganizacjach obejmujących połączenia, przekształcenia, podziały i aporty.